بررسی عوامل ایجادکننده آلودگی هوا با تأکید بر نقش عوامل جغرافیایی با رویکرد آموزش جغرافیا
کد مقاله : 1119-GHCONF7-FULL
نویسندگان
زهرا رنجبرباروق *1، زینب حسنی2، ریحانه امیری زاده3
1مدرس گروه آموزش جغرافیا دانشگاه فرهنگیان
2دانشجوی لیسانس آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان
3دانشجوی لیسانس آموزش جغرافیاُ دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
آلودگی هوا یکی از مهم‌ترین مسائل زیست‌محیطی شهرهای صنعتی است که تحتتأثیر عوامل طبیعی و انسانی شکل می‌گیرد. شناخت این عوامل و درک روابط متقابل میان آن‌ها، از موضوعات مهم در آموزش جغرافیا و تقویت توانایی تحلیل فضایی یادگیرندگان محسوب می‌شود. شهر تهران به ‌عنوان یکی از شهرهای صنعتی و آلوده ایران، نمونه‌ای مناسب برای بررسی نقش عوامل جغرافیایی در ایجاد و تشدید آلودگی هواست. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر آلودگی هوای تهران و تبیین قابلیت استفاده از این موضوع در آموزش مفاهیم جغرافیایی انجام شده است. پژوهش حاضر توصیفی– تحلیلی و با استفاده از روش کتابخانه‌ای تهیه شده است. در این پژوهش عوامل طبیعی و انسانی مؤثر بر آلودگی هوای تهران با تأکید بر توپوگرافی، جهت و الگوی جریان باد، پایداری و سکون هوا توسط ارتفاعات پیرامونی محدود شده و به‌صورت یک محیط توپوگرافی نیمه محصور عمل می‌کند، بنابراین، تهویه طبیعی هوا کاهش یافته و در شرایط پایداری جو و وارونگی دما، آلاینده‌ها در محدوده شهری تجمع می‌یابند. همچنین استقرار صنایع در مسیر جریان بادهای غالب و محلی می‌تواند انتقال آلاینده‌ها به شهر را تشدید کند. یافته‌ها نشان می‌دهد آلودگی هوای تهران حاصل برهم‌کنش عوامل طبیعی، جغرافیایی و انسانی است. از این رو، این موضوع می‌تواند به‌عنوان یک مطالعه موردی در آموزش مفاهیمی همچون توپوگرافی، اقلیم، باد، وارونگی دما، مکان‌یابی صنایع، روابط انسان و محیط و تحلیل فضایی مورد استفاده قرار گیرد و زمینه پیوند میان مفاهیم نظری جغرافیا و مسائل واقعی محیط شهری را فراهم سازد.
کلیدواژه ها
آلودگی هوا، عوامل جغرافیایی، توپوگرافی، آموزش جغرافیا، شهر تهران
وضعیت: پذیرفته شده مشروط