تبیین پساپدیدارشناختی مبانی دانش پداگوژی محتوا (PCK) در آموزش جغرافیا
کد مقاله : 1088-GHCONF7-FULL
نویسندگان
حمید احمدی هدایت *
استادیار گروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان،صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف واسازی مفروضات ابزارانگارانه در دانش پداگوژی محتوای جغرافیا (PCK) و چارچوب‌های تلفیق فناوری (TPACK)، به بازسازی مبانی معرفت‌شناختی این دانش از منظر فلسفه پساپدیدارشناسی پرداخته است تا نشان دهد فناوری‌های جغرافیایی چگونه شناخت فضایی دانش‌آموزان را وساطت می‌کنند. این مطالعه در زمره پژوهش‌های کیفی و نظری قرار دارد و با به‌کارگیری روش‌های کندوکاو فلسفی و تحلیل مفهومی، در سه گام نظام‌مند شامل ساختارشکنی هستی‌شناسی ابزارانگارانه ادبیات موجود، انطباق گونه‌شناسی روابط چهارگانه انسان-فناوری-جهان دون آیدی (بدنمندی، هرمنوتیکی، غیریت و پس‌زمینه) بر ابزارهای جغرافیایی، و سنتز نهایی این مفاهیم برای بازتعریف شایستگی‌های پداگوژیک تدوین شده است. یافته‌های پژوهش به چهار دلالت نظری بنیادین انجامید: نخست، چرخش هستی‌شناختی به سوی دانش پداگوژی محتوای وساطتی که در آن ابزارها میانجی‌هایی فعال در برساخت واقعیت قلمداد می‌شوند؛ دوم، تقدم رابطه هرمنوتیکی در آموزش جغرافیا که یادگیری را به یک فرایند تأویل متون و داده‌های انتزاعی وساطت‌یافته تبدیل می‌کند؛ سوم، تکوین فضامندی تجسدیافته که ابزارهای ناوبری و میدانی را به امتدادی از آگاهی بدنی یادگیرنده بدل می‌سازد؛ و چهارم، ضرورت افشای حیث‌التفاتی فناورانه و نقادی سوگیری‌ها، تحریف‌ها و تقلیل‌های نهفته در ابزارهای بازنمایانه به عنوان وظیفه محوری معلمان و در نهایت، پژوهش حاضر نتیجه می‌گیرد که تدریس جغرافیا در اصل مدیریت وساطت فناورانه است؛ از این‌رو، برنامه‌های تربیت معلم باید با عبور از آموزش‌های فنی و ابزاری صرف در واقع بستری مؤثر برای پرورش شهروندی فضایی نقادانه در دانش‌آموزان فراهم نمایند.
کلیدواژه ها
دانش پداگوژی محتوا (PCK)؛ فلسفه ؛ آموزش جغرافیا؛ پساپدیدارشناسی؛ شهروندی فضایی
وضعیت: پذیرفته شده