آموزش روش ارزش گزاری گردشگری به دانشجومعلمان در راستای ارزیابی و تحلیل پتانسیل های گردشگری طبیعی (ژئوتوریستی) شهرستان چابهار
کد مقاله : 1000-GHCONF7-FULL
نویسندگان
ابراهیم تقوی مقدم *1، عبدالقدوس افروزه2، محمد سپاهی2
1. گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 2 Department of Geography Education, Farhangian University,Tehran, Iran. Dr.etaghavi@cfu.ac.ir
2. گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
شهرستان چابهار با برخورداری از تنوع کم‌نظیر زمین‌شناختی و ژئومورفولوژیکی در پهنه سواحل مکران، یکی از مستعدترین مناطق ایران برای توسعه ژئوتوریسم به شمار می‌رود. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کمّی توان ژئوتوریستی این منطقه انجام شده است. بدین منظور، ۵ ژئوسایت شاخص منطقه شامل کوه‌های مریخی، تالاب صورتی لیپار، ساحل صخره‌ای بریس، گل‌فشان تنگ و جنگل‌های حرا گواتر با استفاده از نسخه اصلاح‌شده مدل پریرا (با افزودن مؤلفه دسترسی و مدیریت به مدل اصلی) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) مورد بررسی قرار گرفتند. چارچوب ارزیابی بر اساس مدل ارزش گزاری پریرا انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و ارزیابی‌های دقیق میدانی گردآوری شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تمامی ژئوسایت‌های مورد مطالعه از ارزش‌های علمی، آموزشی و بصری بسیار بالایی برخوردارند؛ با این حال، بر اساس سقف امتیاز ممکن (V(max)=25)، ژئوسایت‌های «کوه‌های مریخی» و «تالاب لیپار» با کسب بالاترین نمره (V(total)=22) در رتبه نخست ارزیابی قرار گرفتند. در مقابل، «گل‌فشان تنگ» با وجود پتانسیل بالای علمی، به دلیل ضعف در زیرساخت‌های دسترسی و شاخص‌های حفاظتی-مدیریتی، کمترین امتیاز (V(total)=19) را به خود اختصاص داد. نتایج بیانگر آن است که عامل محدودکننده توسعه پایدار ژئوتوریسم در چابهار، فقدان ارزش‌های ذاتی پدیده‌ها نیست، بلکه ضعف در مدیریت یکپارچه، ایمنی و امکانات رفاهی است. اعمال پهنه‌بندی گردشگری، ارتقای زیرساخت‌های همگام با طبیعت و جلب مشارکت جوامع محلی در راستای حفظ این میراث‌های زمین‌شناختی ضروری است.
 
کلیدواژه ها
ژئوتوریسم، ارزیابی کمّی، مدل پریرا، سواحل مکران، شهرستان چابهار..
وضعیت: پذیرفته شده